مقدمه:

به‌طور خلاصه، VoIP یا Voice over IP، تکنولوژی انتقال صدا روی بستر شبکه است که امکان برقراری تماس‌های تلفنی را روی بستر شبکه IP فراهم می‌آورد.

تا ۳۰ سال پیش واژه‌ای به نام اینترنت وجود نداشت و ارتباط محاوره‌ای تنها از طریق شبکه عمومی تلفن (PSTN) امکان‌پذیر بود همچنین ارسال داده به‌ویژه در فواصل دور بسیار هزینه‌بر بود اما در طی چند سال گذشته شاهد پدیده‌هایی جذاب بوده‌ایم که ازجمله می‌توان به گسترش رایانه‌های شخصی، فناوری‌های جدید ارتباطی همچون تلفن‌های سلولی و بالاخره شبکه گسترده اینترنت اشاره نمود.

این ارتباط از طریق چت و پست الکترونیکی برقرار شد و تجارت در سایه وب تولدی دوباره یافت. حال ما شاهد انقلابی واقعی در جهان ارتباطات هستیم. افراد با استفاده از رایانه شخصی و اینترنت به امور شغلی خویش می‌پردازند و نیز اوقات فراغت خود را سپری می‌کنند. تبادل اطلاعات (تصویر، صدا و مستندات) را به‌راحتی انجام می‌دهند و با استفاده از نرم‌افزارهای کاربردی از طریق اینترنت به گفتگو با یکدیگر می‌پردازند. تمامی این مسائل، امروزه در سایه یک تکنولوژی قابل انجام هستند که گسترش روزافزونش تمامی ارتباطات را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و آن تکنولوژی VoIP  است.

صوت یا صدای انسان سیگنالی آنالوگ است. بنابراین در مبدأ از یک مبدل سیگنال آنالوگ به دیجیتال، استفاده می‌شود. با توجه به اینکه صوت می‌بایست جهت انتقال از طریق شبکه IP به بسته‌هایی از جنس دیتا تبدیل شود، باید دیجیتال شدن سیگنال صوت انجام ‌پذیرد. همان‌طور که در شکل زیر مشاهده می‌کنید در طی مراحل تبدیل آنالوگ به دیجیتال، تبدیل کدک‌ها نقش مهمی ایفا می‌کند .جزییات روش را در شکل زیر می‌توانید مشاهده کنید.

در انتهای انتقال نیز، عمل عکس آن انجام خواهد پذیرفت. سیگنال دیجیتال که از طریق شبکه IP انتقال یافته، در مقصد و توسط یک تبدیل‌کننده از حالت سیگنال دیجیتال به آنالوگ تبدیل خواهد شد.

سیگنال دیجیتال بسیار ساده‌تر قابل کنترل است. فشرده‌سازی، مسیریابی، تبدیل آن به فرمتی مناسب و مقاومت در برابر نویز از مواردی است که کنترل آن‌ها در حالت دیجیتال ساده‌تر انجام می‌پذیرد.

روند انتقال دیتا در ویپ

ارزان بودن به‌کارگیری شبکه داده برای ارسال صوت، استفاده بهینه از پهنای باند، توانایی ارسال با نرخ بیت‌های مختلف، امکان انتخاب کیفیت مکالمه و درنتیجه تعیین میزان هزینه از طرف کاربر و اضافه نمودن سرویس‌های جدید از مزایاي این تکنولوژی می‌باشند. این تکنولوژی همراه با مزایای جدیدي که ارائه می‌دهد، ریسک‌های امنیتی نیز در پی دارد و به‌کارگیری آن نباید بدون در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی انجام شود. در ادامه به شرح مزایای این تکنولوژی پرکاربرد می‌پردازیم.

مزایای ویپ (VoIP):

 از نقطه‌نظرهای متفاوتی می‌توان به بررسی مزایای این تکنولوژی پرداخت که بالطبع کاهش هزینه‌های جاری، ازجمله جذاب‌ترین ویژگی‌های این تکنولوژی است که برخی از دلایل این امر عبارت‌اند از:

۱- بی‌نیازی از سیم‌کشی مجزا

این تکنولوژی از بستر شبکه برای ارتباطات تلفنی استفاده می‌کند که موجب کاهش کابل‌کشی مجزا می‌گردد. هم‌چنین در صورت جابجایی محل کاربر، دیگر دردسر سیم‌کشی به مکان جدید وجود نخواهد داشت.

۲- کنفرانس‌های صوتی و تصویری

 سازمان‌هایی که برای انجام امور خود از برقراری کنفرانس‌ها در بستر VoIP استفاده می‌نمایند از هزینه‌های برقراری ارتباطات تلفنی با توجه به مسافت‌های کاربران (حتی در ابعاد بین‌المللی) جلوگیری می‌کنند.

۳- ادغام دستگاه تلفن با کامپیوتر شخصی

همان‌طور که می‌دانید امروزه استفاده از نرم‌افزارهای تلفنی (Soft Phone) در سازمان‌ها و حتی سیستم‌های خانگی به‌صورت روزافزون در حال گسترش می‌باشد. استفاده از این نرم‌افزارها جایگزینی برای IP-Phone  به شمار می‌رود که تنها نیاز به Handset دارد. لذا بدین‌صورت می‌توانید از هزینه‌های موجود بکاهید.

۴- تماس کاربران خارج از سازمان به‌صورت رایگان از هر نقطه از دنیا

کاربران این سیستم از طریق اینترنت قادر به تماس با سازمان موردنظر خود می‌باشند. این ویژگی برای کارکنانی که خارج از محیط دفتر هستند علاوه بر کسر هزینه‌ها موجب تسهیل تماس‌های تلفنی نیز می‌شود.

۵- گسترش آسان

گسترش و افزودن کاربر در این سیستم‌ها به‌سادگی انجام‌پذیر است و برخلاف سیستم‌های پیشین نیاز به سیم‌کشی مجدد برای هر کاربر وجود ندارد.

۶- مدیریت متمرکز و آسان

مراکز تلفن مبتنی بر VoIP محیطی را تحت شبکه در اختیار کاربر قرار می‌دهند که از طریق آن می‌تواند تنظیمات را تغییر داده، کاربر اضافه کرده و یا گزارش‌گیری نماید.

همچنین از دیگر مزیت‌های ویپ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • ترکیب کارکردهای صدا و دیتا
  • استفاده از استانداردهای SIP ،H.323 و …
  • امکان ترکیب کردن محصولات تولیدکنندگان مختلف (به دلیل استفاده از استانداردهای جهانی و عدم وابستگی به روش‌های پیاده‌سازی)
  • کاهش هزینه‌های مربوط به پشتیبانی و نگه‌داری به دلیل ادغام شبکه دیتا و شبکه تلفنی
  • پویایی و پیشرفت روزافزون شبکه‌های ویپ
  • قابليت برنامه‌ریزی بر روی گوشی‌های تلفنی ازجمله گوشی موبايل و يا حتی پيشرفته‌تر از آن
  • پشتیبانی از كليه امكانات مخابراتی كنونی و حتی ارائه خدمات جديد، با هزينه‌ی بسيار پايين و سهولت اجرايی بالا
  • امکان داشتن صندوق صوتی به ازای هر کارشناس
  • امکان داشتن صندوق ایمیل شخصی برای مدیریت بهینه درخواست‌های ضبط‌شده
  • امکان راه‌اندازی سرویس ضبط مکالمات تماس برای بالا بردن کیفیت پاسخگویی

امکانات ویپ (VoIP)

برخی امکانات این سیستم جدید به شرح زیر می‌باشد:

۱- امکان ارائه شماره تلفن‌های داخلی به تعداد بالا

  با توجه به ظرفیت سیستم تلفنی که راه‌اندازی شده است، می‌توانید تعداد مختلف داخلی‌ها را داشته باشید.

۲- امکان دریافت پیام صوتی (Voicemail)

  استفاده از این سرویس در صورت عدم امکان پاسخگویی کاربر، می‌توان برای او پیام گذاشت. کاربر در زمان دلخواه قادر به شنیدن این پیام بوده و نیز امکان ذخیره‌سازی آن بر روی سرور می‌باشد.

۳- ضبط مکالمات

    این امکان وجود دارد که تمامی مکالماتی که در بستر ویپ در سیستم شما صورت می‌گیرد ضبط‌شده و در سیستم شما ذخیره گردند.

۴- تلفن‌های نرم‌افزاری (Soft Phone)

  با نصب تلفن‌های نرم‌افزاری امکان دسترسی به داخلی‌های کاربران از طریق کامپیوتر فراهم می‌باشد. با استفاده از این ویژگی کاربرانی که خارج از محیط سازمان هستند امکان ارتباط با سازمان را همچنان خواهند داشت. همچنین این امکان وجود دارد که از لپ‌تاپ یا موبایل به‌عنوان وسیله ارتباطی استفاده کرد.

۵- Fax to Email

  با استفاده از این ویژگی قابلیت ارسال فکس‌های دریافتی به ایمیل وجود خواهد داشت. بدین صورت خدمت بزرگی به محیط‌زیست و صرفه‌جویی در مصرف کاغذ خواهد شد. از طرف دیگر ذخیره شدن اسنادی از این قبیل در ایمیل، دسترس‌پذیری آن‌ها را بالا می‌برد.

۶-  Interactive Voice Response

  این ویژگی (IVR) با تماس کاربران منوی صوتی را فراهم می‌کند تا برای اتصال به بخش موردنظر شماره همان بخش را طبق پیامی که پخش می‌شود وارد کند. برای مثال در هنگام تماس با سازمانی که دارای بخش‌هایی از قبیل فروش، پشتیبانی، مالی و … است، ابتدا پیامی برای مخاطب پخش می‌شود که برای ارتباط با هر بخش شماره‌ای اعلام می‌شود. سپس کاربر با انتخاب شماره‌ها به بخش موردنظرش هدایت می‌شود.

۷- صف انتظار

  با استفاده از این ویژگی، در صورت اشغال بودن خط شما، تماس‌های مخاطبان شما از دست نرفته بلکه در صف قرار داده می‌شوند تا به هنگام آزاد شدن شماره شما، تماس برقرار شود.

۸- تنظیم ساعات اداری

  این ویژگی هم یکی از موارد کاربردی در پیاده‌سازی سیستم‌های تلفنی سازمان‌ها به شمار می‌رود که در سیستم‌های مبتنی بر VoIP به‌راحتی قابل انجام خواهد بود.

۹- گزارش‌گیری

  این امکان وجود دارد که تمام تماس‌های کاربران به‌صورت گزارش در این سیستم ذخیره شود که در نظارت بر تماس‌ها و ارائه گزارش‌هایی که بیانگر نحوه و میزان تماس‌هاست، مفید می‌باشد.

نمایی از بخش مدیریت سخت‌افزاری نرم‌افزار مدیریت تماس:

واحد گزارش‌های تماس:

محیط صندوق ایمیل شخصی:

پهنای باند موردنیاز برای راه‌اندازی سیستم تلفن تحت شبکه برای Codec های مختلف:

مقایسه VoIP با سیستم سانترال:

۱ – کاهش هزینه‌های ماهیانه تلفن

  با استفاده از سیستم تلفن تحت شبکه هم امکان تماس‌های بین‌المللی ارزان‌قیمت از طریق سرویس‌دهندگان VOIP فراهم می‌گردد و هم اگر یک سازمان دارای شعبی در داخل و یا خارج از کشور باشد می‌تواند یک ارتباط کاملاً رایگان بین کارکنان خود برقرار نماید .در سیستم سانترال این امکانات وجود ندارد و هزینه کلیه ارتباطات طبق نرخ مکالمات مخابراتی تعیین می‌گردد، که هزینه بسیار زیادی برای شرکت‌ها به‌صورت ماهیانه به همراه دارد.

  در سیستم سانترال این امکانات وجود ندارد و هزینه کلیه ارتباطات طبق نرخ مکالمات مخابراتی تعیین می‌گردد، که هزینه بسیار زیادی برای شرکت‌ها به‌صورت ماهیانه به همراه دارد.

۲ –  کابل‌کشی شبکه

  یکی از مزایای سیستم تلفنی VOIP اتصال آن به شبکه می‌باشد بدین ترتیب شما در سازمان خود دیگر نیازی به کابل‌کشی مجزا برای تلفن‌های سانترال خود ندارید و می‌توانید از کابل شبکه‌ای که به کامپیوتر خود متصل کرده‌اید به‌صورت اشتراکی برای تلفن خود نیز استفاده نمایید.

       می‌توانیم نتیجه بگیریم که در این صورت هزینه کابل‌کشی اختصاصی تلفن برای شما به صفر می‌رسد.

مقایسه قیمتی گوشی‌های تلفن

اگر در مقام مقایسه قیمتی بین گوشی‌های کاربری سانترال با گوشی‌های سیستم VOIP برآییم، می‌توانیم بگوییم که اختلاف قیمت بسیار اندک این گوشی‌ها هیچ برتری در این قسمت برای هر دو تکنولوژی ایجاد نمی‌نماید.

۱ – تلفن‌های نرم‌افزاری ویندوزی

  فناوری VOIP حتی برای سازمان‌هایی که نمی‌خواهند از ابتدا هزینه گزافی برای خرید تعداد بالای گوشی صرف نمایند نیز راه‌حل‌هایی را پیشنهاد می‌کند. شما می‌توانید به‌راحتی از نرم‌افزارهای رایگان که بر روی سیستم کارکنان شما نصب می‌شوند به همراه یک عدد هدفون استفاده نمایید. در این حالت می‌توانید تمامی ویژگی‌های که بر روی گوشی‌های تلفن وجود دارند را بر روی نرم‌افزار مربوطه نیز داشته باشید بدون هیچ‌گونه محدودیتی.

۲ – تلفن‌های نرم‌افزاری اندرویدی

   سیستم‌عامل اندروید با توجه به پشتیبانی از پروتکل SIP به‌صورت پیش‌فرض، این امکان را به سازمان‌ها می‌دهد که کارکنان آن‌ها تنها در صورت داشتن اینترنت پرسرعت در هر مکانی، داخلی‌های سازمانی خود را داشته باشند و به‌مانند زمانی که در محل سازمان حضور دارند کلیه امور خود را بدون هیچ‌گونه محدودیتی پیگیری نمایند.

۳ – قابلیت افزایش نامحدود ظرفیت

  در صورت استفاده از فناوری VOIP باید این قابلیت فوق‌العاده را در نظر بگیرید که اگر می‌خواهید تعداد خطوط تلفن و شماره‌های داخلی خود را افزایش دهید، این کار بدون صرف هیچ‌گونه هزینه‌ای و تنها به‌صورت نرم‌افزاری انجام می‌گیرد. درصورتی‌که در سیستم‌های سانترال سنتی شما باید ماژول‌های گران‌قیمتی را برای این افزایش خطوط خریداری نمایید و حتی در پاره‌ای از مواقع این افزایش، مستلزم خرید یک PBX جدید می‌باشد.

۴ – جابجایی آسان داخلی‌ها

  در سیستم‌های سانترال، درصورتی‌که کارکنان سازمان، جابجایی در میز کار خود داشته باشند، این کار با انجام تغییرات زمان‌بر و نصب مجدد شماره داخلی آن شخص امکان‌پذیر می‌باشد. درصورتی‌که در سیستم VOIP شما می‌توانید تنها تلفن خود را برداشته و به میز کار جدید منتقل کنید. به عبارتی همه‌چیز مثل گذشته بدون هیچ‌گونه تغییری عمل می‌نماید.

۵ – سیستم‌های دورکاری

  یکی از فعالیت‌هایی که امروزه بسیاری از کشورها به سمت آن رفته‌اند، فعالیت‌های دورکاری در سازمان‌ها می‌باشد. بدین‌صورت که اشخاص در منزل خود کلیه امور خود را انجام دهند. سیستم VOIP در این قسمت بسیار فعال عمل می‌کند. یعنی می‌توان به‌راحتی، داخلی تلفن شخص را در منزلش فعال کرد و بدین ترتیب افراد می‌توانند به کلیه تماس‌های وارده به داخلی خود، همان‌طور که پشت میز کارشان هستند، پاسخ دهند. این‌یکی از مزیت‌های پروتکل SIP می‌باشد که کلیه تماس‌ها در تمام نقاط دنیا قابل دریافت می‌باشند.

  سیستم‌های سانترال در این زمینه کاملاً ناتوان بوده و هیچ‌گونه عملکردی ندارند.

۶ – عدم محدودیت در انتخاب گوشی تلفن

  در سیستم‌های سانترال معمولاً به سازمان‌ها پیشنهاد می‌شود که با توجه به ناسازگاری گوشی‌های تلفن با سیستم سانترال که برندهای متفاوتی دارند، از یک برند برای هر دو استفاده شود و بدین‌صورت حق انتخاب سازمان‌ها را در این زمینه محدود می‌کنند. ولی در سیستم VOIP با توجه به اینکه گوشی تلفن چه نرم‌افزاری و چه سخت‌افزاری تنها باید پروتکل SIP را پشتیبانی نماید، شما می‌توانید از هر برندی که می‌خواهید استفاده نمایید.

۷ – افزایش بازدهی از طریق ارائه خدمات بیشتر به مشتریان

   شما می‌توانید به‌راحتی سیستم VOIP خود را به نرم‌افزارهای مالی و فروش متصل نمایید تا بدین ترتیب بتوانید مشتریان خود را به‌صورت تلفنی (از طریق IVR) در جریان قراردادها و میزان تراکنش مالی و هر داده‌ی دیگری که موردنیاز آن اشخاص است به‌صورت مجزا بگذارید.

  همان‌طور که می‌دانید بسیاری از شرکت‌ها که عملیات فروش کالا و خدمات را انجام می‌دهند، تعداد زیادی کارکنان تنها برای انجام این امور استخدام می‌کنند، درصورتی‌که سیستم VOIP به‌صورت کاملاً رایگان این کار را برای شما انجام می‌دهد.

  لازم به ذکر است سیستم‌های سانترال توانایی ارتباط با این نرم‌افزارها را ندارند.

توجیه اقتصادی:

۱ – بالا بردن میزان پاسخگویی و رسیدگی به مشکلات شهروندان

۲ – کاهش هزینه‌های ارتباطی

۳ – کاهش زمان رسیدگی به مشکلات و درنتیجه بالا بردن سطح رضایت شهروندان

۴ – کاهش میزان مکاتبات کتبی اداری بین شهروندان و کارکنان

۵ – کیفیت سرویس بهتر

۶ – توسعه‌پذیری کم‌هزینه و راحت

۷ – مدیریت پهنای باند مصرفی

ویژگی‌های بارز پروژه:

۱ –  رفاه عمومی برای دریافت‌کنندگان سرویس

۲ – حذف عنصر زمان برای دریافت سرویس

۳ – جلوگیری از هزینه‌های مضاعف مکاتبات

۴ – افزایش بهره‌وری نیروی کار

۵ – ارتقاء و بهبود سطح ارائه خدمات

۶ – ارتباط با دیتابیس خارجی

۷ – قابلیت برنامه‌نویسی برای ارتباط با سیستم HIS

۸ – کاهش هزینه‌ها

۹ – امکان ارتباط سیستم سنتی تلفن آنالوگ با سیستم دیجیتال

www.grandstream.com
www.sangoma.com
www.newrocktech.com